Şam'da temaslarına devam etmekte olan heyetimizin Suriye İzlenmeleri -1

- Şam'daki geçici hükümet yapısının sağlıklı bir zeminde oluşması için, Türk bürokrasisi ile karşılıklı temasının artırılması ve bu temas süreci ile Şam'daki bürokratik yapının kurulmasının desteklenmesi çok faydalı olacaktır. Bu süreçte devlet kurumlarının yanında STK larında rol alması süreci hızlandıracak ve Suriye'nin istikrarına ciddi katkı sağlayacaktır.

- Devrim sürecinde öne çıkmış aktörlerin çeşitli rollerle sürece dahil olması mevcut yönetimin toplumsal ve siyasal meşruiyetine katkı sağlayacak ve dış kaynaklı kötü niyetli operasyonlarının zeminini daraltacak bir fayda sağlayabilir. - Şam şehri genel manada altyapı ve üstyapısı ile zarar görmemiş durumda fakat diğer şehirler gerek alt yapı gerekse üst yapı bakımından ciddi zarar görmüş vaziyettedir. Halep, Hama, Humus gibi çatışma yaşanmış şehirlerin önemli kısımları Türkiye'nin 6 Şubat depreminden etkilenen şehirleriyle benzer görüntülere sahiptir.

- Şam'da bir yıkım görülmese de, altyapısı ciddi manada eskimiş, yolları bakımsız, internet ve iletişim alt yapısı çok eskimiş ve yetersiz durumdadır. 20 yıl önce yapılmış olduğu gibi durmakta ve herhangi bir yenilenme yapılmamış vaziyettedir.

- Ülke genelinde ekonomik sıkıntılar ciddi boyutlara ulaşmış durumdadır. Suriye lirası ciddi değer kaybetmiş haldedir. 2008 yılında 1 $ = 55 Suriye lirası iken, muhalifler Şam yönetimini devralmadan önce 1$ = 40.000 Suriye Lirası seviyesine ulaşmış, Muhaliflerin Şam Yönetimini devralmasıyla 1 $ = 11.000 Suriye lirası seviyesine düşmüş olsa da bu günlerde 1 $ =14.000 suriye lirası civarındadır. Kur hareketliliği çok fazla olmakta ve piyasalarda henüz istikrar sağlanabilmiş değildir. (yemek ve içecek ödemelerinde dahi ödemeler 100 banknottan oluşan destelerle yapılmakta ve paranın adeti değil, desteler sayılmaktadır. 100$ bozdurduğunuzda alacağınız Suriye lirasını taşımak için yanınızda bir çanta bulundurmanız gerekiyor.)

- Türkiye desteğiyle özgürleştirilmiş ve imar edilmiş bölgeler dışında ciddi akaryakıt sorunu görülmekte. Yollarda bidonlarla akaryakıt satılmaktadır. Akaryakıt fiyatı Türkiye'deki fiyata yakın olmakla birlikte Suriye piyasası için çok yüksektir.

-Türkiye sınırı ile Şam arasındaki yol çok fazla yıpranmış ve ülkenin yeniden imarı için gerekli lojistik ihtiyacını karşılamaktan uzaktır. Suriye'nin alt yapısının imarı için sağlanacak fonlardan Gaziantep-Şam tren yolu hattının projelendirilmesi ve çalışmalara başlanması, tren yolu hattında yer alan Halep, Hama, Humus gibi neredeyse tamamının yeniden imarı gereken şehirlerin lojistik ihtiyacının karşılanmasında Türkiye çok önemli bir ekonomik fırsat elde edebilir.

-Türkiye'den tanıdığımız birçok Suriyeli aktör, İçişleri Bakanlığından 15 gün v.b. süreli izinler alarak buradaki çalışmaları yürütmek üzere Şam'a gelmek yerine, Lübnan'dan pasaportlarıyla giriş yapmayı tercih etmektedir. Kendi vatanlarının imarı için gerçekleştirecekleri çalışmalarda kısıtlı izinler değil, özgür giriş-çıkış yapacakları yöntemlerin hızlıca geliştirilmesi elzemdir.

- İran'dan gelen son açıklamalar doğrultusunda PYD-PKK terör örgütü desteği veya Suriye içindeki farklı yapıları kışkırtarak oluşturmak istedikleri istikrarsızlık projeleri buradaki aktörlerce de değerlendirilmekte, bu faaliyetlerin istikrarın kurulmasını engelleyecek bir noktaya ulaşamasa da kısa süreli krizler ve terörize eylemler üretilebilme potansiyeline sahip olduğu değerlendirilmektedir.

- Suriye'de sokakta, çarşıda, yollarda karşılaştığımız Suriyeli vatandaşlar Türklerle ilişki kurduklarını öğrendiklerinde ciddi bir sevgi ve muhabbet göstermektedir. Türkiye'nin bu geçiş sürecinde Suriye'yi yalnız bırakmaması ve bu sürece en üst düzeyde destek olarak katkı sunmasından memnuniyetlerini beyan etmektedirler.

Devletimizin, Suriye'nin yeniden imarı ve ihyasında üstlendiği rol ve sorumluluğun başarıyla tamamlanması için; Devlet, STK ve Milletçe el ele vererek kollektif bir insiyatif ortaya konulmalıdır. İki ülke halklarının arasında oluşan ortak kader algısının stratejik birlikteliğe dönüşmesi sadece Türkiye ve Suriye için değil bölgesel barış ve istikrar için önem arz etmektedir.